Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κλιματικές αλλαγές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κλιματικές αλλαγές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 22 Αυγούστου 2012

Τα δέντρα προβλέπουν τον καιρό

Οι κλιματικές αλλαγές αποτυπώνονται στους δακτυλίους των κορμών. Η μελέτη τους μπορεί να προσφέρει, πέρα από ιστορική γνώση, στοιχεία για μελλοντικές κλιματικές μεταβολές.
Κάθε χρόνο, από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο, με τη διχοτόμηση των κυττάρων του καμβίου κάτω από το φλοιό των δένδρων, ένας ακόμη ετήσιος δακτύλιος δημιουργείται στον κορμό τους. Η δενδροχρονολόγηση αποτελεί μέθοδο που χρησιμοποιεί κυρίως η αρχαιομετρία με στόχο την εξαγωγή συμπερασματάτων, και μάλιστα με μεγάλη ακρίβεια, που αφορούν πέρα από την ιστορία και θετικές επιστήμες όπως την κλιματολογία.

Με μία εγκάρσια τομή μπορεί κανείς να υπολογίσει, μετρώντας τους δακτυλίους, την ηλικία του δέντρου, αλλά κι ένα πλήθος ακόμη χρήσιμων πληροφοριών: θερμοκρασία, βροχοπτώσεις, εκρήξεις ηφαιστείων και πυρκαγιές που συνέβησαν όσο το εκάστοτε δέντρο βρισκόταν ακόμη εν ζωή. Περίοδοι ακμής και παρακμής στην ιστορία παρουσιάζουν συχνά αντιστοιχία με τις κλιματικές αλλαγές που καταγράφηκαν στους δακτυλίους των δέντρων.

Νεκρά δέντρα προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες


Η δενδροχρονολόγηση ως μέθοδος πρόβλεψης των κλιματικών μεταβολών
Πεδίο για τους ερευνητές που ασχολούνται με τη δενδροχρονολόγηση δεν προσφέρουν μόνο τα ζωντανά δέντρα. Το νεκρό ξύλο εμπεριέχει αποθηκευμένες πληροφορίες ικανές να διαμορφώσουν μία εικόνα για τις κλιματικές αλλαγές.

«Στη Φινλανδία έχουμε πολλές αβαθείς λίμνες. Σε περίπτωση που ένα δέντρο παρασυρθεί και πέσει στη λίμνη, μπορεί να παραμείνει για χιλιάδες χρόνια σε καλή κατάσταση», επισημαίνει ο Γιάν Έσπερ, επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος για τη μελέτη των δενδροδακτύλιων στο πανεπιστήμιο του Μάιντς. Μέσα από τους κορμούς των δέντρων αυτών μπορούν οι ερευνητές να μελετήσουν τις κλιματικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 2000 χρόνια στην περιοχή.


Τα αποτελέσματα των μετρήσεων


Μία εγκάρσια τομή στον κορμό προσφέρει πληροφορίες για την ηλικία του 
δέντρου

Περίπου 2000 χρόνια πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, μέχρι το 1900, σημειώθηκε μία σημαντική μεταβολή θερμοκρασίας στη Φινλανδία. Πρόκειται για μείωση με ρυθμό περίπου 0,3 βαθμούς Κελσίου ανά εκατονταετία. Η μετέπειτα περίοδος δεν προσμετρήθηκε στην καταμέτρηση, γιατί παρατηρήθηκε ένα νέο φαινόμενο: το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Επιπλέον στοιχεία για τις κλιματικές αλλαγές έδωσαν στους ερευνητές οι καμπύλες στους κορμούς των δέντρων, αποτέλεσμα ηφαιστειακών εκρήξεων. Αυτές οδήγησαν σε μία μείωση της θερμοκρασίας της τάξεως των 0,7 βαθμών Κελσίου. Ψυχρές και θερμές περίοδοι διαδέχονταν ανέκαθεν η μία την άλλη: η υψηλή θερμοκρασία στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία διακόπηκε από μία μικρή περίοδο παγετού. Τα κύματα καύσωνα της μεσαιωνικής περιόδου διαδέχθηκε μία απότομη πτώση της θερμοκρασίας που διήρκησε μέχρι τον 20ο αιώνα.


Η δενδροχρονολόγηση μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες στην πρόβλεψη των μελλοντικών κλιματικών μεταβολών. Παρόλα αυτά τα επιστημονικά δεδομένα που μέχρι σήμερα μας προσφέρουν οι δακτύλιοι των δέντρων, προέρχονται από μία εποχή όπου η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ήταν σαφώς μικρότερη. Πρόκειται δηλαδή για μία μέθοδο που δεν λαμβάνει υπόψη της τον ανθρώπινο παράγοντα.


Fabian Schmidt / Χρύσα Βαχτσεβάνου


Υπεύθ. σύνταξης: Δήμητρα Κυρανούδη

Deutsche Welle 
20/8/12 
---

Τρίτη 21 Αυγούστου 2012

Σύννεφα αντανάκλασης για τη σωτηρία της Γης

Θοδωρής Λαΐνας
Νέα Υόρκη 
Τεχνητά δάση, καθρέφτες στο Διάστημα, διασπορά σιδήρου στη θάλασσα, τεχνητές εκρήξεις ηφαιστείων είναι ορισμένες από τις προτάσεις που έχει ρίξει στο τραπέζι ο τομέας της γεωμηχανικής για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών στη Γη. Αμερικανός επιστήμονας προσθέτει στη λίστα μια νέα ιδέα. Τη δημιουργία τεχνητών νεφών που θα αντανακλούν το ηλιακό φως και δεν θα του επιτρέπουν να διεισδύσει στην ατμόσφαιρα σε βαθμό τέτοιο που να συμβάλει στην περαιτέρω αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Θαλάσσιοι ψεκασμοί
Ο Ρομπ Γουντ καθηγητής Ατμοσφαιρικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, πιστεύει ότι πρέπει να εξετάσουμε το ενδεχόμενο της δημιουργίας τεχνητών νεφών που θα αντανακλούν το ηλιακό φως. Σύμφωνα με τον Γουντ η δημιουργία αυτών των τεχνητών νεφών θα γίνεται με αυτόνομα (μη επανδρωμένα) σκάφη που θα πλέουν στους ωκεανούς κινούμενα με αιολική ενέργεια.
Στα σκάφη αυτά θα είναι τοποθετημένοι μεγάλοι σωλήνες μέσα από τους οποίους θα εκτοξεύεται ψηλά στην ατμόσφαιρα θαλασσινό νερό. Σύμφωνα με τον επιστήμονα η σύσταση του θαλασσινού νερού και ειδικά το αλάτι θα προκαλεί τη δημιουργία νεφών αυξημένης λευκότητας τα οποία θα μπορούν να αντανακλούν το μεγαλύτερο μέρος του εισερχόμενου ηλιακού φωτός.
Αυτό όπως πιστεύει ο Γουντ θα έχει ευεργετικές συνέπειες όσον αφορά την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας στη Γη. Οπως συμβαίνει και με τις υπόλοιπες επαναστατικές προτάσεις της γεωμηχανικής είναι βέβαιο ότι και σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν πιθανότατα και κάποιες παρενέργειες από τη δημιουργία των τεχνητών νεφών.
Ο Γουντ δεν παραγνωρίζει ότι η ιδέα της δημιουργίας τεχνητών νεφών είναι πολύ «προωθημένη» αλλά τονίζει ότι αξίζει τον κόπο να την εξετάσουμε και προτείνει να γίνουν κάποια σχετικά πειράματα. Η μελέτη του δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Philosophical Transactions of the Royal Society».
tovima gr
21/8/12

Σάββατο 18 Αυγούστου 2012

Αργεντινή: Οι βροχές στους σιτοβολώνες ελπίδα για τη μείωση της τιμής των τροφίμων παγκοσμίως

Οι πρόσφατες καταιγίδες κατά τη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας στο βόρειο τμήμα της Αργεντινής όπου βρίσκονται σημαντικοί σιτοβολώνες ενισχύουν τις προσδοκίες για την παραγωγή και τις απαραίτητες για τη μείωση της τιμής των τροφίμων εξαγωγές .
Και αυτό διότι η πιθανή αύξηση των εξαγωγών από το νότιο ημισφαίριο θα καλύψει το κενό που προκαλείται από την ξηρασία στις ΗΠΑ [1] η οποία ώθησε τις τιμές των σιτηρών σε νέα ύψη [2].

Οι κακές καιρικές συνθήκες έφεραν τις προσδοκίες για τις εξαγωγές σιταριού της περιόδου 2012/13- από το νότιο ημισφαίριο- στα πλέον χαμηλά επίπεδα εδώ και χρόνια.
Αλλά οι σχεδόν καθημερινές βροχές που έπεσαν στην περιοχή Πάμπας τις τελευταίες ημέρες αύξησαν τις προσδοκίες για καλή σοδειά.
«Η βροχή στην κεντρική επαρχία Σάντα Φε κυμάνθηκε μεταξύ των 8 και 37 χιλιοστών, που βελτιώνουν τις συνθήκες υγρασίας του εδάφους» ανέφερε στη εβδομαδιαία έκθεση προόδου το Υπουργείο Γεωργίας της Αργεντινής.
Οι βροχές στην Αργεντινή την πρώτη εξαγωγική δύναμη στον κόσμο σε σόγια, δεύτερη σε καλαμπόκι και έκτη σε σιτάρι, είναι εξαιρετικά ωφέλιμες καθώς επιτρέπουν στο έδαφος να αναρρώσει από την ξηρασία, και να αποδώσει καλά το επόμενο διάστημα. Οι αγορές σιτηρών κλονίστηκαν τους τελευταίους δύο μήνες από την χειρότερη ξηρασία που έπληξε τις ΗΠΑ τα τελευταία 50 χρόνια η οποία ρήμαξε τις καλλιέργειες καλαμποκιού στη μεγαλύτερη παραγωγό του κόσμου. Τα καιρικά προβλήματα εκτόξευσαν τις τιμές στα ύψη και μαζί το φόβο της παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης, όπως αυτή του 2008, όταν η ραγδαία άνοδος των τιμών πυροδότησε ταραχές σε ορισμένες χώρες.
Ο πληθωρισμός των τιμών στα τρόφιμα συνέβαλε στην «αραβική άνοιξη» καθώς στην Τυνησία η αυτοπυρπόληση ενός πωλητή τροφίμων ξεσήκωσε τις πρώτες διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος. Στις ΗΠΑ πάντως οι τιμές του σιταριού στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων αυξήθηκαν για τρίτη συνεχόμενη ημέρα την Παρασκευή, εντείνοντας τις ανησυχίες σχετικά με αποθέματα.

18/8/12

[1] H χειρότερη ξηρασία των 56 τελευταίων ετών πλήττει τις ΗΠΑ

[2] FAO: Αύξηση 6% στις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως τον Ιούλιο

Κυριακή 12 Αυγούστου 2012

Κλιματική αλλαγή: έξι λύσεις προσαρμογής

Τα τελευταία χρόνια δοκιμάζονται όλο και περισσότερα προγράμματα γεωμηχανικής για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, πχ αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας στο διάστημα, ωστόσο αυτά δεν πρόκειται να προστατέψουν από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής τις αμέσως επόμενες δεκαετίες.

Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι πρέπει να προσαρμοστούν σε ένα κόσμο με ξηρασίες, πλημμύρες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Κάποιες από τις προτάσεις προσαρμογής που παρουσιάστηκαν μέχρι σήμερα θυμίζουν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, άλλες αντανακλούν την παραδοσιακή και μακροχρόνια τάση της ανθρωπότητας να προσαρμόζεται με φυσικό τρόπο, χωρίς τη χρήση φουτουριστικών τεχνολογιών.


Έξι προτάσεις προσαρμογής

Υδάτινα σπίτια
: όταν η στάθμη των υδάτων ανεβαίνει απειλητικά, τα κτίρια του αύριο πρέπει να είναι πλωτά. Ο Koen Olthuis, επικεφαλής της εταιρείας Waterstudio.NL, έχει ήδη ξεκινήσει να δουλεύει τέτοια έργα, που ποικίλουν από πλωτά σπίτια και ξενοδοχεία στην Ολλανδία μέχρι πλωτό ναό στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μια άλλη ολλανδική εταιρεία, η Dura Vermeer, προχώρησε ένα βήμα ακόμα πιο πέρα και κατασκεύασε ένα πλωτό χωριό με βασικό υλικό το πλαστικό.

Υπόγειες πόλεις
: Η κατασκευή υπόγειων πόλεων θα μπορούσε να προστατέψει τους ανθρώπους από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ήδη πολλές περιοχές διαθέτουν υπόγεια ηλεκτρικά καλώδια, γεγονός που σημαίνει ότι δεν διακόπτεται η ηλεκτροδότηση μετά από σφοδρές καταιγίδες. Εκτός από καλώδια το Χονγκ Κονγκ έχει κατασκευάσει μέχρι και υπόγειες δεξαμενές νερού. Για να πάρετε μια γεύση από τις υπόγειες πόλεις του μέλλοντος διαβάστε για την «πράσινη όαση» στα υπόγεια τούνελ της Νέας Υόρκης.

Πλωτές φάρμες
: Το Μπαγκλαντές έχει μάθει εδώ και καιρό να ζει με τα ακραία καιρικά φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής. Κάθε χρόνο το ¼ της χώρας πλημμυρίζει, ενώ κάθε πέντε χρόνια το 60% καλύπτεται από νερό. Οι ακραίες αυτές συνθήκες ανάγκασαν τους αγρότες να προσαρμοστούν και πλέον καλλιεργούν τα προϊόντα τους πάνω σε πλωτές σχεδίες φτιαγμένες από άχυρο. Οι αγρότες μετακινούν τις σχεδίες τους όπου θέλουν και όπως επισημαίνουν είδαν την παραγωγή τους να αυξάνεται σημαντικά.

Έξυπνη ενέργεια
: Η αύξηση της θερμοκρασίας συνεπάγεται μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας σε σπίτια και επιχειρήσεις, οπότε και υψηλότερους λογαριασμούς ρεύματος. Τα ηλεκτρικά δίκτυα του αύριο δεν πρέπει να συνδέονται μόνο με καθαρές πηγές ενέργειας, αλλά πρέπει να χειρίζονται με αποτελεσματικότητα και ευελιξία το μείγμα παλιών και νέων ενεργειακών πηγών. Παράλληλα πρέπει να ανταποκρίνονται γρήγορα στις αλλαγές που σημειώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας σε ό,τι αφορά τη ζήτηση για ενέργεια (αύξηση – μείωση).

Κατακόρυφες καλλιέργειες
: οι κατακόρυφες καλλιέργειες προσφέρουν ένα ιδανικό, εσωτερικό, ελεγχόμενο κλίμα για την παραγωγή αγροτικών προϊόντων, ενώ παράλληλα έχουν το πλεονέκτημα της εξοικονόμησης χώρου.

Ανθεκτικότερες καλλιέργειες
: οι καλλιέργειες δεν χρειάζεται ούτε να είναι κατακόρυφες ούτε να μεταφερθούν σε εσωτερικούς χώρους, αρκεί να είναι ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η ξηρασία και οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Πολλές εταιρείες βιοτεχνολογίας, μεταξύ των οποίων η Monsanto, έχουν αναπτύξει ποικιλίες καλαμποκιού, ανθεκτικές στην ξηρασία. Οι γίγαντες της αγροτικής βιομηχανίας έχουν ξεκινήσει να επενδύουν δισεκατομμύρια στις μεταλλαγμένες καλλιέργειες που επιβιώνουν των ακραίων καιρικών φαινομένων, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι τα προϊόντα τους έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, που στην πλειοψηφία τους τα θεωρούν επικίνδυνα.


ΠΗΓΗ:
econews.gr
12/8/12

Πέμπτη 9 Αυγούστου 2012

FAO: Αύξηση 6% στις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως τον Ιούλιο

Ο πλανήτης θα αντιμετωπίσει μια νέα κρίση όμοια με αυτήν του 2007/08 αν οι χώρες προβούν σε απαγορεύσεις των εξαγωγών, προειδοποίησε σήμερα ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ο οποίος επεσήμανε τη σημαντική αύξηση στις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως.

Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου, η αυξανόμενη χρήση βιοκαυσίμων, η κακοκαιρία, η πολιτική που επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές, η αύξηση της τιμής του σιταριού, προκάλεσαν μεγάλη άνοδο στις τιμές των τροφίμων το 2007/08 , με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν ταραχές σε πολλές χώρες, μεταξύ τους η Αίγυπτος, το Καμερούν, η Αϊτή.


"Ενδέχεται η κατάσταση να εξελιχθεί όπως αυτή που βιώσαμε το 2007/08", δήλωσε ο οικονομολόγος του FAO Αμπολρεζά Αμπασιάν. "Υπάρχει μια ελπίδα αυτή την περίοδο ότι δε θα ακολουθήσουμε κακές πολιτικές και ότι δε θα παρέμβουμε στην αγορά με περιορισμούς, και αν αυτό δεν συμβεί, δεν θα δούμε μια τόσο σοβαρή κατάσταση όπως εκείνη του 2007/08. Ωστόσο αν οι πολιτικές αυτές επαναληφθούν, το κάθε τί είναι πιθανό", τόνισε. Οι τιμές των τροφίμων παγκοσμίως αυξήθηκαν κατά 6% τον Ιούλιο σε σχέση με τον Ιούνιο, ύστερα από τρείς συνεχείς μήνες μείωσης των τιμών, λόγω κυρίως μιας μεγάλης αύξησης στις τιμές των δημητριακών και της ζάχαρης, ανακοίνωσε σήμερα ο FAO.

Ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO τοποθετείται κατά μέσο όρο στις 213 μονάδες, καταγράφοντας αύξηση 12 μονάδων σε σχέση με τον Ιούνιο, αλλά παραμένει μακριά από το ρεκόρ των 238 μονάδων που είχε φθάσει το Φεβρουάριο του 2011, αναφέρει ο οργανισμός. Ο δείκτης των τιμών των δημητριακών έφθασε κατά μέσο όρο τις 260 μονάδες, ενισχυμένος κατά 38 μονάδες σε σχέση με τον μήνα Ιούνιο. Υπολείπεται κατά 14 μονάδες του απόλυτου ρεκόρ των 274 μονάδων που είχε τον Απρίλιο του 2008, χρονιά κατά την οποία ξέσπασαν έντονες ταραχές για την αύξηση στις τιμές των τροφίμων σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο.

Στις ΗΠΑ, η ξηρασία προκάλεσε σοβαρές ζημιές στις καλλιέργειες καλαμποκιού, υποθηκεύοντας τις προσεχείς σοδειές και αυξάνοντας τις τιμές κατά 23% τον Ιούλιο. Η τιμή του σιταριού αυξήθηκε επίσης κατά 19% μετά και τις λιγότερο καλές από τις προβλεπόμενες, προοπτικές παραγωγής στη Ρωσία, και με τη ζήτηση να αναμένεται μεγαλύτερη λόγω των περιορισμένων αποθεμάτων καλαμποκιού. Ωστόσο η τιμή του ρυζιού έμεινε σχεδόν αμετάβλητη τον Ιούλιο, ο δείκτης του FAO τοποθετείται στις 238 μονάδες, αύξηση κατά μία μονάδα σε σχέση με τον Ιούνιο.

Τέλος οι τιμές της ζάχαρης αυξήθηκαν τον Ιούλιο λόγω των κινδύνων από τις κλιματικές αλλαγές στη Βραζιλία, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα παγκοσμίως, όπως και στην Ινδία και την Αυστραλία, υπογραμμίζει ο FAO στην ανακοίνωσή του.
----------------
 

Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012

Η Γροιλανδία έλιωνε γρήγορα και στο παρελθόν

Το τωρινό φαινόμενο έχει συμβεί τουλάχιστον άλλες δύο φορές τα τελευταία 80 χρόνια.
Λονδίνο 
Ο ταχύς ρυθμός με τον οποίο λιώνουν οι πάγοι της Γροιλανδίας τα τελευταία χρόνια δεν είναι πρωτοφανές φαινόμενο αφού σύμφωνα με μια νέα μελέτη έχει συμβεί τουλάχιστον άλλες δύο φορές τα τελευταία 80 έτη. Ομάδα ερευνητών στη Δανία υποστηρίζει ότι τόσο τη δεκαετία του 1980 και του 1990 όσο και τη δεκαετία του 1930 υπήρχε ταχεία απώλεια πάγων στη Γροιλανδία.

Η ανακοίνωση δημιουργεί ελπίδες ότι το λιώσιμο των πάγων που λαμβάνει χώρα τα τελευταία χρόνια στη Γροιλανδία αποτελεί μέρος ενός γεωλογικού κύκλου και δεν είναι προϊόν των κλιματικών αλλαγών στον πλανήτη βασικός παράγοντας των οποίων είναι, όπως όλα δείχνουν, η ανθρώπινη δραστηριότητα.
Το πρόβλημα
Το διάστημα 2005-2010 υπήρξε πολύ μεγάλη απώλεια πάγων στη Γροιλανδία που είχε ως αποτέλεσμα αξιοσημείωτη αύξηση της στάθμης της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιπλέον όλες οι τελευταίες παρατηρήσεις δείχνουν ότι η απώλεια των πάγων στη Γροιλανδία συνεχίζεται με ταχύ ρυθμό.
Το λιώσιμο των πάγων της Γροιλανδίας σε συνδυασμό με εκείνο των πάγων στους δύο πόλους προκαλεί τεράστια ανησυχία αφού η συνεχής αύξηση της στάθμης των υδάτων απειλεί τους κατοίκους των νησιωτικών και παράκτιων περιοχών του πλανήτη. Αν συνεχιστεί το φαινόμενο υπάρχει ο κίνδυνος κυριολεκτικά να βουλιάξουν πολλές περιοχές.
Αυτό θα έχει ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές αλλά και κοινωνικές συνέπειες αφού εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν στις περιοχές «υψηλού κινδύνου» θα υποχρεωθούν να μεταναστεύσουν.
Η μελέτη
Λεπτομερή δεδομένα για την απώλεια των πάγων στη Γροιλανδία υπάρχουν μόνο τα τελευταία 20 χρόνια καθώς ο πρώτος δορυφόρος που πραγματοποιούσε σχετικές παρατηρήσεις τέθηκε σε λειτουργία το 1992 .  Υπάρχουν όμως αεροφωτογραφίες της Γροιλανδίας από τη δεκαετία του 1930.
Διεθνής ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τον Κουρτ Κγερ του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης χρησιμοποίησε αυτές τις εικόνες και δημιούργησε ένα τρισδιάστατο μοντέλο των πάγων της Γροιλανδίας στο οποίο καταγράφονται οι μεταβολές στους πάγους τα τελευταία 80 χρόνια. Οπως φαίνεται, τόσο τη δεκαετία του 1930 όσο και κατά το διάστημα 1985-1993 υπήρξε απώλεια πάγων στη Γροιλανδία παρόμοια με αυτή που συμβαίνει και τώρα. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science».
Αναφερόμενοι στη νέα μελέτη άλλοι ειδικοί έσπευσαν να σημειώσουν ότι προκειμένου να καταγραφεί αναλυτικά η απώλεια των πάγων απαιτούνται πολύ περισσότερα δεδομένα και πιο σύνθετη ανάλυση από αυτή της επεξεργασίας αεροφωτογραφιών. Παρά ταύτα η μελέτη δημιουργεί την ελπίδα ότι το φαινόμενο που λαμβάνει χώρα τώρα στη Γροιλανδία δεν είναι αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής αλλά μέρος ενός γεωλογικού κύκλου. Με βάση αυτό το αισιόδοξο σενάριο σύντομα οι πάγοι θα «επιστρέψουν» στην περιοχή και η απώλεια τους θα κυμαίνεται σε φυσιολογικά επίπεδα. 
tovima gr 3/8 

Πέμπτη 2 Αυγούστου 2012

Ωκεανοί και οικοσυστήματα συνεχίζουν να απορροφούν (ακόμα) το μισό διοξείδιο άνθρακα

Αθήνα: Η Φύση ευτυχώς συνεχίζει να «ξελασπώνει» τους ανθρώπους, οι οποίοι χωρίς διακοπή, της φορτώνουν όλο και περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα. Όμως, αυτή «ρουφάει», κυρίως στους ωκεανούς, στα δάση, αλλά και σε άλλα οικοσυστήματα, περίπου τη μισή από την ποσότητα του συγκεκριμένου «αερίου του θερμοκηπίου», που εκλύεται στην ατμόσφαιρα από τις διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες.


Μια νέα έρευνα Αμερικανών επιστημόνων του πανεπιστημίου του Κολοράντο και της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ) των ΗΠΑ, με επικεφαλής τον βιογεωχημικό Άσλεϊ Μπαλαντάιν, η οποία δημοσιεύτηκε στο Nature και το Science, ανέλυσε στοιχεία 50 ετών σχετικά με το διοξείδιο του άνθρακα διεθνώς.


Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, παρά τη διαρκή αύξηση των εκπομπών αερίων, τα οικοσυστήματα της θάλασσας και της ξηράς δεν έχουν χάσει -ακόμα τουλάχιστον- την ικανότητά τους να απορροφούν σε μεγάλο μέρος αυτά τα αέρια και έτσι να αποτελούν πάντα μία πολύτιμη «ασπίδα» προστασίας κατά της κλιματικής αλλαγής.


Το συμπέρασμα αυτό είναι σημαντικό και εν μέρει καθησυχαστικό, επειδή ορισμένες άλλες μελέτες είχαν εκτιμήσει ότι ήδη η Φύση εμφανίζει σημάδια κορεσμού και σταδιακής αδυναμίας να παίξει αυτό τον ρόλο αναχώματος κατά της ανθρωπογενούς αλλαγής του κλίματος.


Προς το παρόν πάντως, φαίνεται πως οι ωκεανοί και τα άλλα οικοσυστήματα δεν έχουν μειώσει το ποσοστό διοξειδίου του άνθρακα που αφαιρούν από την ατμόσφαιρα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν παραμένει πάντα ο κίνδυνος πως κάποια στιγμή η Φύση θα εμφανιστεί «απρόθυμη» (ή μάλλον ανίκανη) να παρέχει χείρα βοηθείας στους ανθρώπους- και όταν συμβεί αυτό, τότε η άνοδος της θερμοκρασίας αναμένεται να λάβει ανησυχητικά μεγάλες διαστάσεις.


Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κλιματολόγος της ΝΟΑΑ Πίτερ Τανς, «δεν περιμένουμε ότι αυτό (η βοήθεια από τη Φύση) θα συνεχιστεί για πάντα».


Το διοξείδιο του άνθρακα εκλύεται στην ατμόσφαιρα κυρίως μέσω της καύσης ορυκτών καυσίμων, αλλά επίσης από τις δασικές πυρκαγιές και από φυσικές διαδικασίες. Το αέριο, στη συνέχεια, απορροφάται σε σημαντικό βαθμό από τα φυτά και από τα νερά των ωκεανών.


Η νέα έρευνα καθησυχάζει ότι προς το παρόν όλα μαζί τα γήινα οικοσυστήματα συνεχίζουν να τα βγάζουν πέρα με τις αυξημένες ποσότητες διοξειδίου που εκλύονται, απορροφώντας σταθερά περίπου τις μισές από αυτές.


Οι εκλύσεις αερίων έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά το 1960 και σήμερα η Γη έχει φθάσει να απορροφά διπλάσιο διοξείδιο από ό,τι πριν από 50 χρόνια. Το υπόλοιπο διοξείδιο συνεχίζει να συσσωρεύεται στην ατμόσφαιρα και να επιδεινώνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου.


Σύμφωνα με τη μελέτη, περίπου 350 δισεκατομμύρια τόνοι άνθρακα (ισοδύναμοι με περίπου ένα τρισεκατομμύριο τόνους διοξειδίου) έχουν εκλυθεί μεταξύ των ετών 1959-2010.


Τα στοιχεία δείχνουν ότι ενώ στη δεκαετία του 1990, η απορρόφηση διοξειδίου από τα οικοσυστήματα φάνηκε να μειώνεται, στην επόμενη δεκαετία μετά το 2000 η απορρόφηση αυξήθηκε και πάλι.


Αυτή η διακύμανση από δεκαετία σε δεκαετία στον λεγόμενο «κύκλο του άνθρακα» της Γης δείχνει ότι οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμα καταλάβει καλά τις διαδικασίες μέσω των οποίων τα διάφορα οικοσυστήματα αφαιρούν το διοξείδιο από την ατμόσφαιρα. Όμως, όπως είπε ο Τανς, «από τη στιγμή που δεν γνωρίζουμε ούτε γιατί, ούτε πού ακριβώς συμβαίνει αυτή η φυσική διαδικασία, δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σε αυτήν».


Η αδυναμία αυτή, πρόσθεσε, δυσκολεύει, τις προβλέψεις για τα μελλοντικά επίπεδα του διοξειδίου στην ατμόσφαιρα και, κατά συνέπεια, την εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής στο μέλλον.


Οι ερευνητές εκτιμούν, πάντως, ότι «η απορρόφηση του διοξειδίου από τους ωκεανούς και τα οικοσυστήματα βαθμιαία θα επιβραδυνθεί».


Ήδη οι ωκεανοί έχουν γίνει πιο όξινοι, καθώς μόνο αυτοί απορροφούν περίπου το ένα τέταρτο των συνολικών ανθρωπογενών εκπομπών διοξειδίου. Καθώς οι ωκεανοί γίνονται πιο όξινοι, δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να απορροφήσουν πρόσθετο διοξείδιο.


Ακόμα, όπως προειδοποιούν οι επιστήμονες, η απορρόφηση του διοξειδίου από τη Φύση δεν σημαίνει ότι αυτό εξαφανίζεται. Απλώς δεσμεύεται από τα φυτά, τους ωκεανούς και άλλες διαδικασίες, πράγμα που σημαίνει ότι, υπό κάποιες άλλες μελλοντικές συνθήκες, θα μπορούσε να απελευθερωθεί ξανά στην ατμόσφαιρα- και ίσως με μαζικό τρόπο.


Το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί από περίπου 280 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm) λίγο πριν τη Βιομηχανική Επανάσταση σε περίπου 394 μέρη σήμερα, ενώ ο ρυθμός του είναι σταθερά αυξητικός.

2/8
----------------
ΣΧΕΤΙΚΑ:

 

 

Κυριακή 22 Ιουλίου 2012

Οι ωκεανοί θα μπορούσαν να γίνουν «αποθήκες» ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα

Φύκια που τρώνε… σίδερα και επιπλέουν στους ωκεανούς, απορροφώντας παράλληλα πλεονάζον διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ακόμα «έξυπνο» (αν και επίμαχο) όπλο στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.

Για πρώτη φορά μία διεθνής επιστημονική έρευνα έδειξε ότι ο άνθρακας του διοξειδίου μπορεί να «θαφτεί» στα βάθη των θαλασσών με την ενδιάμεση βοήθεια που παρέχει το φυτοπλαγκτόν, το οποίο, από τη μία, βρίσκει…
νόστιμο τον σίδηρο, τον τρώει και έτσι πολλαπλασιάζεται ραγδαία, ενώ από την άλλη, «ρουφάει» το ανθρωπογενές ατμοσφαιρικό διοξείδιο.

Η διασπορά σωματιδίων σιδήρου στους ωκεανούς του πλανήτη μας θα μπορούσε να αποτελέσει μία αποτελεσματική τεχνική κατά της υπερθέρμανσης εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τα συμπεράσματα ενός διεθνούς πειράματος, που συμπέρανε ότι όντως είναι δυνατό με αυτό τον τρόπο να δεσμευτούν και να απορροφηθούν από τις θάλασσες μεγάλες ποσότητες πλεονάζοντος ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα, του κατ' εξοχήν «αερίου του θερμοκηπίου».


Η προτεινόμενη λύση εντάσσεται στο διαφιλονικούμενο πεδίο της γεωμηχανικής (geo-engineering), που φιλοδοξεί να κάνει τολμηρές επεμβάσεις στις φυσικές διαδικασίες, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή. Όμως τόσο αρκετοί επιστήμονες, όσο και περιβαλλοντολόγοι, ανησυχούν για τις επιπτώσεις τέτοιων προτάσεων, αν αυτές τελικά υλοποιηθούν.


Στη συγκεκριμένη περίπτωση, για παράδειγμα, η γερμανική έρευνα αφήνει αναπάντητο το ερώτημα των συνεπειών των ρινισμάτων σιδήρου για τους θαλάσσιους οργανισμούς.


Οι επιστήμονες από πολλές χώρες, με επικεφαλής τον καθηγητή θαλάσσιας βιολογίας Βίκτορ Σμέτατσεκ του Ινστιτούτου Πολικών και Θαλάσσιων Ερευνών «Άλφρεντ Βέγκενερ», που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, πραγματοποίησαν ένα από τα μεγαλύτερα μέχρι σήμερα πειράματα ελεγχόμενης «γονιμοποίησης» των ωκεανών, για να μελετήσουν κατά πόσο είναι εφικτό να αφαιρεθεί διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και να απορροφηθεί βαθιά στους ωκεανούς, ώστε να μετριαστεί η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας από τη συσσώρευση των ανθρωπογενών «αερίων του θερμοκηπίου».


Οι ερευνητές σκόρπισαν στην επιφάνεια του ωκεανού μικροσκοπικά σωματίδια σιδήρου, τα οποία αποτελούν τροφή για το φυτοπλαγκτόν, τη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας. Καθώς τα φύκια τρέφονται με τον σίδηρο, πολλαπλασιάζονται και έτσι απορροφούν ατμοσφαιρικό διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο χρειάζονται για τη φωτοσύνθεση που συνεχώς κάνουν.


Όταν το επιφανειακό φυτοπλαγκτόν πεθαίνει, πέφτει στο βυθό παίρνοντας μαζί του το διοξείδιο του άνθρακα που έχει ήδη δεσμεύσει. Με αυτή τη βιολογική διαδικασία, οι ωκεανοί λειτουργούν ως «αποθήκες» διοξειδίου, πιθανώς για αιώνες.


Το πείραμα, με την ονομασία EIFEX (European Iron Fertilization Experiment), ξεκίνησε το 2004 στο Νότιο Ωκεανό, στα ανοιχτά της Ανταρκτικής με τη βοήθεια του ερευνητικού σκάφους «Polarstern».


Οι ερευνητές απελευθέρωσαν επτά τόνους σωματιδίων θειικού σιδήρου (ένα εκατοστό του γραμματίου ανά τετραγωνικό μέτρο), τροφοδοτώντας έτσι μέσα σε διάστημα ενός μηνός την ανάπτυξη μιας μεγάλης έκτασης 150 τετραγωνικών χιλιομέτρων από πλαγκτόν (κυρίως μονοκύτταρα διάτομα, ένα είδος φυκιών).


Όταν οι συγκεκριμένοι κυτταρικοί οργανισμοί πέθαναν, οι περισσότεροι όντως βυθίστηκαν σε μεγάλο βάθος 3.700 μέτρων, καταλήγοντας συνήθως στο βυθό και σχηματίζοντας ένα στρώμα που αναμένεται να μείνει εκεί για πολλές εκατοντάδες χρόνια.


Όπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, οι ερευνητές επεσήμαναν ότι οι ποσότητες σιδήρου που διέσπειραν στον ωκεανό, ήσαν αναλογικά μικρότερες από εκείνες που υπάρχουν στις παράκτιες κατοικημένες περιοχές.


Όμως άλλοι επιστήμονες, όπως ο βρετανός καθηγητής Τζον Σέφερντ, εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί αφενός για το τόσο πολύ ατμοσφαιρικό διοξείδιο και για πόσο χρονικό διάστημα θα μπορούσε στην πράξη να δεσμεύσει αυτή η τεχνική και, αφετέρου, για τις ευρύτερες επιπτώσεις της για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.


Ο καθηγητής Σμέτατσεκ, που ήταν υπεύθυνος για το πείραμα, απάντησε ότι «έχει έρθει πια η ώρα να κάνουμε ένα διαχωρισμό: μερικές τεχνικές γεωμηχανικής είναι πιο επικίνδυνες από άλλες. Το να μην κάνουμε τίποτε, είναι πιθανώς η χειρότερη δυνατή επιλογή».


Ο ίδιος εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι με τη συγκεκριμένη μέθοδο θα μπορούσε να «θάβεται» έως ένας γιγατόνος διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, έναντι ετήσιων εκπομπών 8 - 9 γιγατόνων, από τους οποίους περίπου οι μισοί συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα. Επιπλέον, επεσήμανε ότι αυτή η τεχνική γεωμηχανικής είναι πολύ φθηνότερη από άλλες προτεινόμενες λύσεις. Πρόσθεσε πάντως πως πρέπει να γίνουν κι άλλα πειράματα για να αξιολογηθεί καλύτερα η αποτελεσματικότητα της μεθόδου.


Πηγή: newsbeast

Πέμπτη 12 Ιουλίου 2012

Οι κλιματικές αλλαγές αποτυπώθηκαν στα δέντρα

Διεθνής ομάδα επιστημόνων από το γερμανικό πανεπιστήμιο “Ιωάννης Γουτεμβέργιος” στο Μάιντς, επικεφαλής της οποίας ήταν ο καθηγητής Γιαν Εσπερ, κατάφερε να υπολογίσει με ακρίβεια το κλίμα που επικρατούσε στην Ευρώπη τις δύο τελευταίες χιλιετίες.
Η μέθοδος υπολογισμού στηρίχτηκε στην εξέταση ήμι-απολιθωμένων κορμών ελάτων στην Λαπωνία. Με τον τρόπο αυτό μπόρεσε να προσδιοριστεί με ακρίβεια το κλίμα που επικρατούσε στην Ευρώπη πριν από 2000 χρόνια και συγκεκριμένα μέχρι το 138 π.Χ.
Για πρώτη φορά μπόρεσαν οι επιστήμονες να προσδιορίσουν με τόση ακρίβεια την εξέλιξη του κλίματος στην Ευρώπη.Το ενδιαφέρον στοιχείο που προέκυψε από την έρευνα αυτή είναι οι θερμοκρασίες είχαν πτωτική πορεία, δηλαδή το κλίμα πάνω στην γη γινόταν όλο και πιο δροσερό.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Εστερ, οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις των ερευνητών για το κλίμα που επικρατούσε στην ρωμαϊκή εποχή και στον μεσαίωνα ήταν εσφαλμένες γιατί έδιναν χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις πραγματικές.
Από την έρευνα αυτή, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Climate Change, μπορούν να προκύψουν σημαντικά οφέλη για την ανθρωπότητα, γιατί θα μπορέσει να προσδιοριστεί με ακρίβεια το κλίμα που θα υπάρχει τις επόμενες δεκαετίες.
Οι δακτύλιοι που υπάρχουν στους κορμούς των δέντρων μπορούν να φανούν χρήσιμοι και στην παλαιοκλιματική επιστήμη. Μέχρι τώρα βοηθούσαν στην χρονολόγηση των αρχαιοτήτων, ενώ τώρα θα μπορούν να δώσουν και πληροφορίες για το κλίμα που επικρατούσε ανά εποχή.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην Λαπωνία γιατί στο μέρος αυτό πέφτουν έλατα μέσα στις λίμνες, όπου και διατηρούνται για χιλιάδες χρόνια. Από την πυκνότητα των δακτυλίων προκύπτουν ακριβή και αξιόπιστα στοιχεία για τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούσαν την εποχή της μετανάστευσης των λαών και τον μικρό παγετώνα που ακολούθησε λίγο αργότερα.
Από την λεπτομερή ανάλυση των στοιχείων προέκυψε ότι η μέση θερμοκρασία μειωνόταν κατά 0.3 βαθμούς Κελσίου ανά χιλιετία και αυτό λόγω της σταδιακής απομάκρυνσης της γης από τον ήλιο.
Η διαφορά δεν φαίνεται μεγάλη, όμως η υπερθέρμανση του πλανήτη, που απασχολεί σήμερα σοβαρά την ανθρωπότητα, δημιουργήθηκε από την άνοδο της θερμοκρασίας κατά ένα βαθμό Κελσίου.
-

Τετάρτη 11 Ιουλίου 2012

Χρονιά ακραίων φαινομένων το 2011

Χρονιά ακραίων φυσικών φαινομένων σε όλο τον κόσμο ήταν το 2011, σύμφωνα με έκθεση για το κλίμα του ινστιτούτου NOAA (Εθνική Διοίκηση Ωκεανών και Ατμόσφαιρας).

Όπως σημειώνει η έκθεση, σημειώθηκαν πλημμύρες στην Ταϊλάνδη, υπερβολική ξηρασία στην Αφρική και
καύσωνας στην Ευρώπη.

Το περσινό έτος ήταν θερμότερο από ό,τι ανέμεναν οι επιστήμονες (παρόλο που ήταν η πιο κρύα χρονιά από το 2008) γεγονός που το συγκαταλέγει στις 15 θερμότερες χρονιές του τελευταίου αιώνα. Οι θερμοκρασίες ήταν υψηλότερες του μέσου όρου των τελευταίων 30 ετών.
Επίσης, η αρκτική περιοχή εξακολουθεί παρουσιάζει αλλαγές με πολύ πιο γρήγορους ρυθμού από τις υπόλοιπες περιοχές του πλανήτη και ο πάγος τον θαλασσών μειώθηκε στο δεύτερο μικρότερο καταγεγραμμένο μέγεθός του.

Τις κλιματικές αλλαγές επηρέασαν δύο διαδοχικά φαινόμενα Λα Νίνια που προκαλούν ψυχρά ρεύματα στον Ειρηνικό και επηρεάζουν το κλίμα της περιοχής. Παρόλα αυτά, η
θερμοκρασία της θάλασσας ανέβηκε. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας ήταν μία από τις 12 υψηλότερες, ενώ ρεκόρ σημείωσε και ηθερμοκρασίασε βάθος 2.300 ποδών.

Αύξηση παρουσίασαν τα αέρια του θερμοκηπίου, ενώ έπεσαν τα επίπεδα του όζοντος στην Αρκτική.


Αναλυτικά η έρευνα ΕΔΩ

Πέμπτη 28 Ιουνίου 2012

Η Νέα Υόρκη το 2300 θα βρίσκεται υπό την θάλασσα

Η Νέα Υόρκη, η πόλη που δεν κοιμάται ποτέ, ενδέχεται να χαθεί σε τριακόσια χρόνια από σήμερα.

Σύμφωνα με μελέτη που εκπονήθηκε από ομάδα επιστημόνων, η  μεγαλούπολη των Ηνωμένων Πολιτειών, θα καλυφθεί  από τα ύδατα του ατλαντικού ωκεανού.
Οι «απειλές» αυτές των επιστημόνων προέρχονται από τη στασιμότητα που παρατηρείται στο ζήτημα της προστασίας του παγκόσμιου κλίματος, αφού με την υπερθέρμανση του πλανήτη θα έχουμε αύξηση της στάθμης των υδάτων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η ομάδα επιστημόνων που αποτελείται από Γερμανούς, Ολλανδούς και Αυστραλούς ερευνητές, πιστεύει ότι  η άνοδος της στάθμης των υδάτων θα ανέλθει μέχρι το 2.300 περί τα 2,7 μέτρα.

Οι συνέπειες για τις παράκτιες πόλεις θα είναι δραματικές, όπως είπε ο Στέφαν Ραμστορφ.

Στη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, το επίπεδο της θάλασσας ενδέχεται να ανέλθει περί το ένα μέτρο, αλλά και πολλές χώρες που έχουν σχεδόν ισοβαθμισμένο με τη θάλασσα υψόμετρο, όπως το Μπαγκλαντές, θα επηρεαστούν σημαντικά, αναφέρει το δημοσίευμα της  αυστριακής ‘Derstandard’.
--

Παρασκευή 22 Ιουνίου 2012

Βρέθηκαν «ίχνη» από γαλακτοκομικές «φάρμες» στη Σαχάρα

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ εντόπισαν ίχνη γάλακτος σε πήλινα αγγεία που ανακάλυψαν στην πετρώδη περιοχή Takarkori στην έρημο της Λιβύης. Σύμφωνα με τους επιστήμονες η περιοχή αυτή πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια παρουσίαζε εντελώς διαφορετική εικόνα από τη σημερινή. Υπήρχαν λίμνες, λιβάδια και πολλά είδη ζώων ζούσαν εκεί όπως ιπποπόταμοι, κροκόδειλοι και αγελάδες.
Τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι το γάλα έπαιζε κεντρικό ρόλο στη διατροφή των προϊστορικών κατοίκων της περιοχής και επιβεβαιώνει ότι η κτηνοτροφία αναπτύχθηκε εκεί πολύ νωρίτερα από τη γεωργία.
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι οι «γαλακτοκομικές φάρμες» της Σαχάρας αναπτύχθηκαν πριν από 6.000 με 7.000 έτη περίπου. Εκτιμούν μάλιστα ότι οι είναι οι αρχαιότερες στην Αφρική και ίσως και σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Η αποθήκευση του γάλακτος υποδεικνύει την επεξεργασία του. Οι προϊστορικοί άνθρωποι είχαν δυσανεξία στη λακτόζη και προφανώς έφτιαχναν κρέμες ή γιαούρτι τα οποία μπορούσαν να χωνέψουν ευκολότερα από το γάλα» αναφέρει η Τζούλι Ντιούν, επικεφαλής της έρευνας που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Nature.

Τρίτη 19 Ιουνίου 2012

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ: ΕΥΚΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ, ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Περισσότεροι από 500 στόχοι διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών κάθε είδους έχουν μείνει ουσιαστικά στα χαρτιά, καθώς η ανθρωπότητα έζησε το 2011 ένα νέο ρεκόρ εκπομπών ρύπων και οι προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες φαίνονται καταστροφικές.


Από τους 90 σημαντικότερους περιβαλλοντικούς στόχους
κάθε είδους που έχουν αναληφθεί μέσω διεθνών συμφωνιών, μόλις τέσσερις εκπληρώνονται σε ικανοποιητικό βαθμό.

Το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος της Στοκχόλμης (Stockholm Environment Institute - SEI) σε συνεργασία με το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών εξέτασαν ενδελεχώς την πρόοδο των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων και συμφωνιών που έχουν αναληφθεί σε διεθνές επίπεδο.

Σύμφωνα με την έρευνα οι διεθνείς στόχοι κάθε είδους (δεσμεύσεις-όρια-στόχοι,κλπ.) ξεπερνούν παγκοσμίως τους 500, εκ των οποίων οι 90 κρίνονται από την έρευνα ως ιδιαίτερης βαρύτητας.
Από τους 90 σημαντικότερους στόχους, η έρευνα εκτιμά ότι έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη πρόοδος μόνο στους τέσσερις, ενώ σχετική πρόοδος έχει επιτευχθεί σε άλλους 40. Καθόλου ή ελάχιστη πρόοδος παρατηρείται σε 24 στόχους, ενώ ελλιπή στοιχεία παρατηρούνται για 14.

Πιο αναλυτικά σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί στα ζητήματα:
-αντικατάστασης προϊόντων ζημιογόνων για την τρύπα του όζοντος,
-αφαίρεσης μολύβδου από τα καύσιμα,
-βελτίωσης της ποσότητας των υδάτινων αποθεμάτων, και
-βελτίωσης της ερευνητικής δραστηριότητας που σχετίζεται με την μείωση της ρύπανσης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Μερική πρόοδος έχει σημειωθεί σε 40 από τους 90 στόχους που αποτέλεσαν αντικείμενο διεθνούς διαβούλευσης καταλήγοντας σε συμφωνία και ανάληψη δεσμεύσεων. Ως σημαντικότερα παραδείγματα αναφέρονται εδώ η μείωση στους ρυθμούς της αποψίλωσης δασών και η αύξηση των εθνικών πάρκων-δρυμών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Όμως καθόλου ή ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί σε 24 από τα 90 ζητήματα-στόχους, μερικοί εκ των οποίων αποτελούν βασικούς παράγοντες αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας, όπως:
-τα ζητήματα κλιματικών αλλαγών γενικά,
-η ερημοποίηση περιοχών,
-οι ξηρασίες, και
-τα αλιευτικά αποθέματα.

 Η έρευνα επισημαίνει ότι αν οι συμφωνίες που έχουν παρουσιάσει ελάχιστη ή καθόλου πρόοδο δεν αρχίζουν σύντομα να εκπληρώνονται σε ικανοποιητικό βαθμό, τα επιστημονικά σενάρια για διπλασιασμό των εκπομπών άνθρακα έως το 2050 και μέσης αύξησης της θερμοκρασίας που ίσως φτάσει τους 3 βαθμούς Κελσίου έως το 2100, θα γίνουν πραγματικότητα.
Πηγές: Clickgreen, Global Environment Outlook

Φωτό: wikipedia


Άρης Καπαράκης

Συνεργάτης της ΜΚΟ Σόλων

ariskaparakis@gmail.com

Παρασκευή 15 Ιουνίου 2012

Πιο «εύφλεκτα» τα μεσογειακά οικοσυστήματα από το 2020

Περισσότερο ευπαθή τα μεσογειακά οικοσυστήματα από το 2020 και μετά, σύμφωνα με έρευνα του WWF Ελλάς και του Εθνικού Αστεροσκοπείου.

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι θα αυξάνονται οι μέρες επιφυλακής για το ενδεχόμενο εκδήλωσης πυρκαγιάς σε εθνικούς δρυμούς.


Την ίδια ώρα, οι κλιματικές αλλαγές είναι πολύ πιθανό να καταργήσουν την αντιπυρική περίοδο, καθώς λόγω των υψηλών θερμοκρασιών ο κίνδυνος για πρόκληση πυρκαγιάς είναι πλέον αυξημένος σχεδόν όλο το χρόνο.

Οι επιστήμονες
παρατηρούν τα τελευταία χρόνια σε πολλές χώρες του βορείου ημισφαιρίου μεγάλη συχνότητα, αλλά και έκταση, πυρκαγιών τις οποίες αποδίδουν στις κλιματικές αλλαγές.

Το ίδιο παρατηρείται και στην Ελλάδα, το οποίο μεταβάλλει ριζικά την περίοδο αυξημένης επιφυλακής, το οποίο στη χώρα μας ορίζεται μεταξύ Μαΐου και Οκτωβρίου.


Φέτος την άνοιξη ενώ οι καιρικές συνθήκες δεν ευνοούσαν την πρόκληση πυρκαγιών καταγράφηκαν περίπου 3 χιλιάδες φωτιές σε όλη την Ελλάδα.

skai gr

Δευτέρα 4 Ιουνίου 2012

ΠΩΣ ΤΟ ΚΛΙΜΑ “ΕΣΒΗΣΕ” ΕΝΑΝ ΛΑΜΠΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

Πριν από 5.000 χρόνια ένας σπουδαίος πολιτισμός άνθισε στην κοιλάδα του Ινδού ποταμού και ύστερα χάθηκε ξαφνικά.
Η αιτία ήταν η κλιματική αλλαγή!
 


Πριν από 5.000 χρόνια επιβλητικές μεγαλουπόλεις που έσφυζαν από ζωή, με άψογα χαραγμένα οικοδομικά τετράγωνα και άρτια δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ορθώνονταν από τις ακτές της Θάλασσας της Αραβίας ως τις όχθες του Γάγγη, στα σημερινά εδάφη του Πακιστάν, της Βορειοδυτικής Ινδίας και του Ανατολικού Αφγανιστάν. Οι κάτοικοί τους επιδίδονταν σε εκτεταμένη καλλιέργεια της γης, χρησιμοποιούσαν ένα είδος γραφής και ασχολούνταν με το εμπόριο και τις τέχνες.

Ο πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού – ή χαράπειος πολιτισμός, όπως ονομάζεται επίσης, από τη Χαράπα, την πόλη όπου αποκαλύφθηκαν τα πρώτα «υπολείμματά» του στις αρχές του 20ού αιώνα – άνθησε στην Εποχή του Χαλκού. Στην περίοδο της μεγάλης ακμής του ήταν ο μεγαλύτερος στον πλανήτη: καταλάμβανε έκταση 1 εκατομμυρίου τετρ. χλμ. και αριθμούσε 5 εκατομμύρια κατοίκους, εκπροσωπώντας το 10% τού τότε πληθυσμού της Γης. Αν και ήταν εξίσου λαμπρός με τους σύγχρονούς του της Αιγύπτου και της Μεσοποταμίας, αγνοούσαμε παντελώς την ύπαρξή του ως το 1925, όταν οι αρχαιολόγοι «σκόνταψαν» τυχαία στα ερείπιά του.
Σε μεγάλο βαθμό η πορεία αυτού του προϊνδουιστικού πολιτισμού εξακολουθεί να καλύπτεται από μυστήριο ως τις μέρες μας. Γνωρίζουμε ότι διέθετε εξαιρετικά προηγμένη «αστική κουλτούρα», ανεπτυγμένες τεχνικές και επιστημονικές γνώσεις και καλλιτεχνική ευαισθησία, ενώ έγραφε με σύμβολα τα οποία δεν μπορούμε να αποκρυπτογραφήσουμε για να μάθουμε περισσότερα. Υπολογίζουμε επίσης ότι η μεγάλη ανάπτυξή του άρχισε γύρω στο 2500 π.Χ., ότι αφού έφθασε στο απόγειό του άρχισε σιγά-σιγά να παρακμάζει περίπου το 1900 π.Χ. και έξι αιώνες αργότερα, το 1500 π.Χ., εξαφανίστηκε ολοσχερώς. Κανείς όμως δεν ξέρει τι ήταν αυτό που τον οδήγησε στην κατάρρευση.
Τώρα μια διεθνής ομάδα επιστημόνων φαίνεται ότι βρήκε την απάντηση. Υστερα από δέκα χρόνια ερευνών και ανάλυση γεωλογικών, τοπογραφικών, δορυφορικών και αρχαιολογικών στοιχείων εντόπισε την αιτία σε μια εξαιρετικά οικεία στις μέρες μας απειλή: την κλιματική αλλαγή. Η φύση, όπως αποδεικνύουν οι μελέτες τους, ήταν εκείνη που ευνόησε την άνοδο του πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού. Η φύση ήταν επίσης αυτή που προκάλεσε την πτώση του. Η αποκάλυψη, όπως τονίζουν, δεν λύνει μόνο ένα μεγάλο αίνιγμα του παρελθοντος, αλλά επιπλέον μας προσφέρει ένα δίδαγμα για το μέλλον, σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι δικοί μας, σύγχρονοι πολιτισμοί, αν το κλίμα της Γης υποστεί μεταβολές τις οποίες δεν θα είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε.
Ανάπτυξη χωρίς βασιλιάδες και στρατό
Στο μεγαλύτερο διάστημα του 20ού αιώνα η επικρατέστερη ερμηνεία για την εξαφάνιση του πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού ήταν η «ξένη» επιδρομή. Σύμφωνα με τα ως τώρα ευρήματα, ο πολιτισμός αυτός ήταν εξαιρετικά δημοκρατικός και ειρηνικός: δεν φαίνεται να είχε βασιλείς και στρατό, ούτε να έδινε ιδιαίτερη σημασία στα όπλα. Επομένως, υπέθεταν οι ερευνητές, κάποια από τις φιλοπόλεμες άριες φυλές που έφθασαν εκείνη την εποχή στην ινδική χερσόνησο θα μπορούσε να τον εξολοθρεύσει χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία. Προσφάτως άρχισε να κερδίζει έδαφος μια δεύτερη θεωρία, αυτή της έντονης ξηρασίας. Καμία από τις δύο προτάσεις δεν μπορούσε ωστόσο να στηριχθεί με αποδείξεις και έτσι το ζήτημα παρέμενε ανοιχτό.
Τα νέα συμπεράσματα της διεθνούς ομάδας επιστημόνων, οι οποίοι προέρχονται από ένα εντυπωσιακό φάσμα ειδικοτήτων και από ιδρύματα των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας, της Ινδίας, του Πακιστάν και της Ρουμανίας, φαίνονται να κλείνουν τη διαμάχη, συνηγορώντας ουσιαστικά υπέρ της δεύτερης άποψης. Για πρώτη φορά «δείχνουν» με στοιχεία ως υπεύθυνο μια κλιματική μεταβολή η οποία οδήγησε στην εξασθένηση των μουσώνων, σκιαγραφώντας παράλληλα βήμα προς βήμα την πορεία του χαμένου πολιτισμού και του λαού του σε σχέση με το περιβάλλον και το κλίμα της περιοχής.
Ο πολιτισμός της Χρυσομαλλούσας
Ο πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού φαίνεται ότι ήταν τελικά, όπως λένε χαρακτηριστικά οι ερευνητές, ένας «πολιτισμός της Χρυσομαλλούσας». Εκμεταλλεύθηκε ένα «παράθυρο» κλιματικών συνθηκών ιδανικών για να ευνοήσουν την ευημερία του, αλλά μόλις αυτό το παράθυρο έκλεισε και τα φυσικά δεδομένα άλλαξαν δεν μπόρεσε να προσαρμοστεί σε αυτά.
«Οι αρχαίοι πολιτισμοί, όπως αυτοί της Αιγύπτου ή της Μεσοποταμίας, ζούσαν στις όχθες ποταμών» εξηγεί μιλώντας στο «Βήμα» ο Λίβιου Τζιοσάν, γεωλόγος του Ωκεανογραφικού Ιδρύματος Γουντς Χόουλ της Μασαχουσέτης και κύριος συγγραφέας της μελέτης η οποία δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στη διαδικτυακή έκδοση της επιθεώρησης «Proceedings of the National Academy of Sciences». «Η γεωργία τους εξαρτάτο από τις πλημμύρες. Αυτές έφερναν νερό στους αγρούς και τους επέτρεπαν να καλλιεργούν σιτάρι και κριθάρι, να επιβιώνουν και να ευημερούν, να χτίζουν τις πόλεις τους, να έχουν τέχνες και καλές τέχνες και όλα τα υπόλοιπα».
Στη Νότια Ασία ο ρυθμιστής του κλίματος και των βροχοπτώσεων – και άρα της ροής των ποταμών – είναι οι μουσώνες. Οπως εξηγεί ο γεωλόγος, στην αρχή του Ολόκαινου, πριν από 10.000 χρόνια, οι μουσώνες ήταν υπερβολικά έντονοι, προκαλώντας τεράστιες πλημμύρες και καθιστώντας τις όχθες του Ινδού και των παραποτάμων του μη κατοικήσιμες. Υστερα όμως από μερικές χιλιετίες άρχισαν να εξασθενούν και οι πλημμύρες έγιναν πιο ήπιες – ήταν δηλαδή «ό,τι πρέπει» για την άνθηση ενός πολιτισμού. «Οι άνθρωποι που ως τότε ήταν αναγκασμένοι να ζουν στα βουνά κατέβηκαν στην κοιλάδα του Ινδού και ανέπτυξαν τη γεωργία, είχαν πλεόνασμα στις σοδειές τους και όταν κάποιος έχει πλεόνασμα μπορεί να κάνει εμπόριο, να κερδίσει χρήματα, να υποστηρίξει την ανάπτυξη των πόλεων».
Οι πρώτοι πολεοδόμοι
Αυτό το παράθυρο της ευημερίας διήρκεσε περίπου 700 χρόνια. Οι πόλεις των «Χαράπειων», οι οποίοι θεωρούνται σήμερα οι «εφευρέτες» του πολεοδομικού σχεδιασμού, αυξάνονταν και πληθύνονταν στην κοιλάδα. Ηταν τεράστιες για την εποχή και υπολογίζεται ότι έφθασαν να στεγάζουν ακόμη και 30.000 κατοίκους. Είχαν εξαιρετική ρυμοτομία με κεντρικούς δρόμους και δευτερεύουσες οδούς σε καλοσχεδιασμένα τετράγωνα, ενώ τα σπίτια τους ήταν σε γενικές γραμμές ισομεγέθη – κάτι το οποίο υποδηλώνει μια σπάνια κοινωνική ισότητα.
Οι κατοικίες διέθεταν λουτρό και συνδέονταν με δίκτυα ύδρευσης από πηγάδια, ενώ ένα πρωτοφανές «δημόσιο» αποχετευτικό δίκτυο συγκέντρωνε τα λύματά τους και τα έδιωχνε έξω από την πόλη. «Δεν έχουν βρεθεί μεγάλα οικοδομήματα φτιαγμένα για βασιλείς ή φαραώ, ούτε μνημεία, όπως στη Μεσοποταμία και στην Αίγυπτο» λέει ο κ. Τζιοσάν. «Αυτό σημαίνει ότι ο πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού ήταν πολύ πιο δημοκρατικός από τους σύγχρονούς του. Είχε επίσης υδραυλικά δίκτυα – απίστευτο όταν μιλάμε για πριν από 4.000 με 5.000 χρόνια! Κάτι ανάλογο δεν υπήρξε ως τους Ρωμαίους».
Η ξηρασία και η παρακμή
Ενώ οι «Χαράπειοι» ανθούσαν και εξαπλώνονταν, η εξασθένηση των μουσώνων συνεχιζόταν – και παρά τη σπάνια ανάπτυξή τους δεν διέθεταν υπολογιστές και μοντέλα για να κάνουν «προβολές» και να προβλέψουν την επερχόμενη κλιματική αλλαγή. Οι βροχοπτώσεις σταδιακά μειώνονταν, οι πλημμύρες των ποταμών δεν ήταν πια δεδομένες και η ξηρασία άρχισε να πλήττει την κοιλάδα. Οι σοδειές άρχισαν να λιγοστεύουν και να καταστρέφονται, οι πόλεις να υποφέρουν. Σιγά-σιγά αναγκάστηκαν να τις εγκαταλείψουν αναζητώντας την πολύτιμη βροχή.
«Μετακινήθηκαν προς τα δυτικά, προς τις κοιλάδες του Γάγγη και τα Ιμαλάια, όπου ακόμη υπήρχαν βροχοπτώσεις» εξηγεί ο κ. Γκιοσάν.
Τα εδάφη αυτά όμως δεν είχαν την ανάλογη έκταση, ούτε ήταν τόσο εύφορα ώστε να στηρίξουν την αγροτική παραγωγή τους και τα πολυπληθή αστικά κέντρα τους. Χωρίς πλεονάσματα καλλιεργειών οι πόλεις γίνονταν όλο και μικρότερες καταλήγοντας σε μικρούς οικισμούς που αποτελούσαν πραγματική «σκιά» των αλλοτινών μεγαλουπόλεων. Οσο για τους κατοίκους τους, αυτοί αφοσιώθηκαν απλώς στο πώς θα τα βγάλουν πέρα. «Ξέχασαν τις τέχνες, ξέχασαν τη γραφή, ξέχασαν τις πόλεις, απλώς επιβίωναν» λέει ο γεωλόγος. «Και επεβίωσαν για αρκετό καιρό, σχεδόν χίλια χρόνια ακόμη. Τελικά όμως δεν απέμεινε τίποτε».
Το διεπιστημονικό «θαύμα»
Για να ανασυντεθεί αυτή η χαμένη ιστορία απαιτήθηκε πολύς κόπος και ένας συνδυασμός δυνάμεων. Στην ομάδα μετείχαν γεωλόγοι, γεωμορφολόγοι, αρχαιολόγοι και μαθηματικοί οι οποίοι ανέλυσαν για πρώτη φορά συγκεντρωτικά παλαιά και νέα δεδομένα. «Ξεκινώντας την έρευνά μας, το 2002, διαπιστώσαμε ότι ενώ το αρχαιολογικό έργο ήταν απίστευτα πλούσιο – χιλιάδες θέσεις έχουν βρεθεί και εκατοντάδες έχουν ανασκαφεί από πακιστανούς, ινδούς και δυτικούς αρχαιολόγους – η μελέτη της δυναμικής του τοπίου, της γεωλογίας και της γεωμορφολογίας βρισκόταν πραγματικά σε πρωτόγονο στάδιο» εξηγεί ο κ. Τζιοσάν.
Για τον λόγο αυτόν αποφάσισαν να μελετήσουν δορυφορικά και τοπογραφικά δεδομένα και να συνθέσουν τον γεωμορφολογικό χάρτη της περιοχής. «Κοιτάξαμε πού μπορεί να υπήρχαν άλλοτε κοιλάδες ή ποταμοί» λέει ο γεωλόγος. «Εξετάσαμε το παραμικρό εξόγκωμα που μπορούσε να εκφραστεί σε μεγάλη κλίμακα». Αφού εντόπισαν τα σημεία ενδιαφέροντος, σε σχέση και με τους οικισμούς που έχουν αποκαλυφθεί, έκαναν στη συνέχεια επιτόπιες έρευνες και δειγματοληψίες. «Πήραμε δείγματα πυρήνων, κάναμε γεωτρήσεις, σκάψαμε με ντόπιους εργάτες, ακόμη και με τα ίδια μας τα χέρια» περιγράφει. «Το κύριο μέρος των εργασιών έγινε στο Πακιστάν, μια χώρα όπου δεν είναι εύκολο να δουλέψεις. Αφενός εξαιτίας της πολιτικής κατάστασης – εργαζόμασταν με συνοδεία αστυνομικών –, αφετέρου εξαιτίας των σκληρών περιβαλλοντικών συνθηκών, σχεδόν όλη την ημέρα είχε πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου».
Τα δείγματα που συγκεντρώθηκαν αναλύθηκαν και χρονολογήθηκαν και ήρθαν να εμπλουτίσουν την ήδη υπάρχουσα «βάση δεδομένων». Αναλύοντας όλα τα στοιχεία με τη βοήθεια και μαθηματικών μοντέλων, οι επιστήμονες κατόρθωσαν να συντάξουν για πρώτη φορά ένα πλήρες «χρονολόγιο» των μεταβολών που υπέστη ο «χάρτης» της περιοχής μέσα σε 10.000 χρόνια. Αυτό που αποκαλύφθηκε ήταν ότι η εντυπωσιακή διαδρομή των προϊστορικών κατοίκων της κοιλάδας του Ινδού κινήθηκε παράλληλα με τη φθίνουσα πορεία των μουσώνων, ώσπου τελικά οδηγήθηκε στον αφανισμό.
«Αυτό σε κάνει να αναλογιστείς το πώς σκεφτόμαστε εμείς σήμερα τον χρόνο» επισημαίνει ο κ. Τζιοσάν. «Ολοι μας, ως κοινοί άνθρωποι, σκεφτόμαστε τον εαυτό μας, τα παιδιά μας, ίσως και την επόμενη γενιά, και κάνουμε σχέδια σε αυτό το χρονικό πλαίσιο». Κανένας, όπως παρατηρεί, δεν «βλέπει» εκατό ή διακόσια χρόνια μετά, ακόμη και σε επίπεδο κοινωνιών ή κρατών. «Και όμως», προειδοποιεί, «αυτή είναι η πραγματικότητα της φύσης. Πρέπει να αρχίσουμε να κάνουμε πολύ πιο μακροπρόθεσμα σχέδια, γιατί σήμερα δεν έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε αυτό που έκαναν οι κάτοικοι της κοιλάδας του Ινδού. Αν μια κλιματική αλλαγή πλήξει τη χώρα μας, δεν μπορούμε να μεταναστεύσουμε, δεν μπορούμε να πάμε αλλού».
Ο χαμένος μυθικός ποταμός
Ενα άλλο μεγάλο αίνιγμα που έλυσε η νέα μελέτη είναι αυτό του μυθικού ιερού ποταμού Σαρασβάτι, ο οποίος αν και αναφέρεται ρητώς και επανειλημμένως στις ινδουιστικές γραφές, είναι... άφαντος εδώ και χιλιετίες. «Η Ριγκ Βέδα περιγράφει τον πολιτισμό της κοιλάδας του Ινδού ως τη “χώρα των επτά ποταμών”» λέει ο Λίβιου Τζιοσάν. «Μπορείτε να δείτε και να αναγνωρίσετε με βάση τις περιγραφές τους έξι από αυτούς τους ποταμούς. Ο έβδομος όμως, ο Σαρασβάτι, δεν υπάρχει. Και είναι ο ιερότερός τους».
Η θέση του μυθικού ποταμού αποτελούσε αντικείμενο εικασιών εδώ και αρκετούς αιώνες. Κάποιοι θεωρούσαν ότι ίσως βρισκόταν στο Αφγανιστάν, άλλοι στη Νότια Ινδία. Το γεγονός όμως ότι οι γραφές τον τοποθετούσαν δίπλα στον Ινδό «έδειχνε» προς αυτή την περιοχή. Πρόσφατα ορισμένοι επιστήμονες, εξετάζοντας εικόνες από δορυφόρο, είχαν εντοπίσει ίχνη από μια αποξηραμένη κοίτη που θα μπορούσε να είναι δική του. Ο κ. Τζιοσάν και η ομάδα του ήταν οι πρώτοι που πήγαν επί τόπου και έκαναν δειγματοληψίες. «Εξετάσαμε την προέλευση των δειγμάτων και συντάξαμε ένα χρονολόγιο, πότε ο ποταμός ήταν ενεργός, πόσο μεγάλος ήταν και πότε στέρεψε».
Τα αποτελέσματα των αναλύσεών τους αποκάλυψαν πέραν πάσης αμφιβολίας τη θέση του Σαρασβάτι. Προς έκπληξη όλων, έδειξαν επίσης ότι το ποτάμι δεν πήγαζε – όπως εθεωρείτο εξαιτίας του μεγαλείου που του απέδιδαν οι περιγραφές – από τα Ιμαλάια αλλά «ποτιζόταν» από τους μουσώνες, γι’ αυτό και εξαφανίστηκε με την εξασθένησή τους. «Επειδή η Ριγκ Βέδα μιλούσε για έναν μεγαλοπρεπή ποταμό, όλοι έλεγαν ότι δεν μπορεί να υπάρξει μεγάλος ποταμός αν δεν τροφοδοτείται από τους παγετώνες των Ιμαλαΐων» λέει ο ερευνητής. «Εμείς όμως δείξαμε ότι αυτό δεν ισχύει».
«Νομίζω ότι οι μουσώνες, που ήταν υπερβολικά ισχυροί ως και πριν από 5.000 χρόνια, ενίσχυαν το νερό του εδάφους επιτρέποντας στον Σαρασβάτι να ρέει όλον τον χρόνο» καταλήγει ο γεωλόγος. «Δεν ήταν τόσο μεγάλος όσο ο Ινδός, ήταν όμως πολύ πιο ήρεμος και πιο ελκυστικός για τους ανθρώπους, γι’ αυτό νομίζω ότι τον θεωρούσαν μεγαλόπρεπο. Δεν ήταν τόσο επικίνδυνος, ήταν πιο ήπιος και γι’ αυτό τον λάτρευαν».

Λαλίνα Φαφούτη
Πηγή/φωτό: To Bήμα

Πέμπτη 31 Μαΐου 2012

Η Ευρώπη πρέπει να χρησιμοποιεί το νερό πιο αποτελεσματικά

H Ευρώπη πρέπει να πολλαπλασιάσει τις προσπάθειες για πιο αποτελεσματική χρήση των υδάτων , προκειμένου να αποφύγει την υπονόμευση της οικονομίας της, σύμφωνα με την νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ). Η μη αποτελεσματική χρήση του νερού έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στους πόρους που χρειάζονται τα οικοσυστήματα και οι άνθρωποι, οι δύο ζωτικοί παράγοντες της Ευρωπαϊκής παραγωγικότητας και ασφάλειας .

Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) με τίτλο «Προς μια αποτελεσματική χρήση των υδάτινων πόρων στην Ευρώπη» (Τowards Efficient use of water resources in Europe)  τεκμηριώνει την ανάγκη   της  ολοκληρωμένης διαχείρισης του νερού, αρχίζοντας από την καλύτερη εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας.
«Οι υδάτινοι πόροι υφίστανται πιέσεις σε πολλά μέρη στην Ευρώπη, και το πρόβλημα  γίνεται όλο και χειρότερο», δηλώνει η εκτελεστική διευθύντρια του ΕΟΠ, Jacqueline McGlade.
«Η γεωργία, η παραγωγή ενέργειας, η βιομηχανία, η δημόσια υδροδότηση και τα οικοσυστήματα είναι όλα σημαντικά  και  όλα ανταγωνίζονται  μεταξύ τους  για αυτόν τον περιορισμένο πόρο. Καθώς η  κλιματική αλλαγή καθιστά την παροχή νερού λιγότερο προβλέψιμη, το να χρησιμοποιείται το νερό αποτελεσματικά στην Ευρώπη και προς όφελος όλων εκείνων που το έχουν ανάγκη-   είναι ιδιαίτερα  σημαντικό. Οι υδάτινοι πόροι θα πρέπει να διαχειρίζονται  το ίδιο αποδοτικά όπως  κάθε άλλο φυσικό κεφάλαιο που ανήκει στις χώρες Η λειψυδρία έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τις οικονομίες που εξαρτώνται από την  γεωργία και τη βιομηχανία. Ορισμένες ελλείψεις   έχουν οδηγήσει ακόμη και  σε περιορισμό του πόσιμου νερού σε  περιοχές της Ευρώπης. Υπάρχουν επίσης και έμμεσες επιπτώσεις στην οικονομία, γιατί  η μειωμένη ροή των ποταμών, η πτώση της στάθμης των λιμνών και των υπόγειων υδάτων, η εξαφάνιση υγροτόπων  μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες στα φυσικά συστήματα που στηρίζουν την οικονομική παραγωγικότητα.
Σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης εντείνεται όλο και περισσότερο η διαμάχη για τους υδάτινους πόρους. Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η γεωργία χρησιμοποιεί  περίπου το ένα τέταρτο του νερού που προέρχεται από το φυσικό περιβάλλον, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 80% στη Νότια Ευρώπη. Επιπλέον, η δημόσια υδροδότηση χρησιμοποιεί περίπου το ένα πέμπτο του νερού σε όλη την Ευρώπη – και από αυτό περισσότερο από το ένα τέταρτο καταναλώνεται απλώς ως νερό για την τουαλέτα. Οι εγκαταστάσεις υδροηλεκτρισμού μεταβάλλουν επίσης τη φυσική δομή και τη ροή ποταμών και λιμνών, με επιπτώσεις στα οικοσυστήματα.
Η γεωργία είναι ένας τομέας στον οποίο μπορεί να υπάρξει εύκολα βελτίωση της αποτελεσματικότητας, καθώς μεγάλες ποσότητες νερού χρησιμοποιούνται αναποτελεσματικά για την ύδρευση των καλλιεργειών. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, περίπου το ένα τέταρτο του νερού που αντλείται για αρδεύσεις στην Ευρώπη θα μπορούσε να εξοικονομείται, αλλάζοντας απλώς το είδος των χρησιμοποιούμενων αγωγών ή του συστήματος διανομής. Η δημόσια υδροδότηση μπορεί να γίνει πιο αποδοτική – σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ χάνεται έως και το 50% του πόσιμου νερού.
Σύμφωνα με την έκθεση, η μη αποτελεσματική χρήση του νερού οδηγεί επίσης σε μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας, με επιπλέον οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Ενώ η ενέργεια που απαιτείται για την άντληση και την επεξεργασία του γλυκού νερού σε πόσιμο νερό ανέρχεται συνήθως σε 0.6 kWh/m3, η αφαλάτωση του θαλασσινού νερού προσθέτει επιπλέον περίπου 4 kWh/m3.  Πολλές χώρες στην Ευρώπη χρησιμοποιούν τεχνολογία αφαλάτωσης, με πρώτη την Ισπανία, η οποία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους χρήστες αφαλατωμένου νερού παγκοσμίως.
Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να καθορίσουν σαφείς περιβαλλοντικούς στόχους για τη χρήση του νερού, μέσα στα όρια της βιωσιμότητας, όπως αναφέρεται στην έκθεση. Οι στόχοι αυτοί θα διαφέρουν ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους, αλλά θα είναι σχεδιασμένοι κατά τρόπο ώστε το φυσικό περιβάλλον να έχει επαρκές νερό για να λειτουργήσει. Είναι απαραίτητο να υπάρξει μια μορφή «αποσύνδεσης», ώστε η αυξανόμενη οικονομική παραγωγικότητα να μην συνεπάγεται μεγαλύτερη χρήση νερού και συνεπώς μεγαλύτερες επιπτώσεις για το περιβάλλον.
Ιστορικά, οι τιμές του νερού στην Ευρώπη σπανίως αντικατόπτριζαν το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος της παροχής νερού, ή  το οικονομικό κόστος για το περιβάλλον. Αυτό οδήγησε στη ρύπανση και την έλλειψη νερού, με συνέπεια να υπάρχει κόστος για το περιβάλλον και την κοινωνία. Για παράδειγμα,  οι πολίτες πληρώνουν συνήθως για το κόστος επεξεργασίας του πόσιμου νερού που μολύνεται από τη γεωργία ή τη βιομηχανία. Εάν επιβάλλονταν οι σωστές τιμές στη χρήση νερού, πιθανώς αυτό να λειτουργούσε ως κίνητρο για την αποτελεσματικότερη χρήση του αλλά και για την ανάπτυξη τεχνολογικών καινοτομιών. Η αποδοτική χρήση φόρων, επιδοτήσεων, μηχανισμών της αγοράς, μεθόδων τιμολόγησης και άλλων οικονομικών εργαλείων θα μπορούσε να συμβάλλει στην εξισορρόπηση των αλληλοσυγκρουόμενων απαιτήσεων για νερό.
Στη διάρκεια του έτους, το Σχέδιο προστασίας των ευρωπαϊκών υδάτων (Blueprint to safeguard Europe’s waters) που θα  δημοσιεύσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα ανοίξει τον δρόμο για τη θέσπιση νομοθεσίας σε αυτόν τον τομέα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2012, ο ΕΟΠ θα δημοσιεύσει μια σειρά εκθέσεων για θέματα που αφορούν το ζήτημα του νερού, διερευνώντας τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στον συγκεκριμένο τομέα.
Πηγή: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (http://www.eea.europa.eu)

Παρασκευή 25 Μαΐου 2012

Ανησυχητικές οι Προβλέψεις για την Άνοδο της Μέσης Θερμοκρασίας της Γης


Η μέση θερμοκρασία στη Γη θα μπορούσε να αυξηθεί πάνω από 3,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, σύμφωνα με Γερμανούς ερευνητές του κλίματος, γεγονός που θα αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο να υπάρξουν στον πλανήτη μας ξηρασίες, πλημμύρες και άνοδος της στάθμης των θαλασσών.
Οι επιστήμονες, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, σε νέα έκθεσή τους, αναθεώρησαν την προ εξαμήνου προηγούμενη εκτίμησή τους, που θεωρούσε ότι η αύξηση δεν θα ξεπερνούσε το όριο των 3,5 βαθμών, το οποίο θεωρείται και «κατώφλι» αυξημένου κινδύνου. Σημειωτέον ότι ο στόχος του ΟΗΕ προκειμένου η κλιματική αλλαγή να μην έχει ανεξέλεγκτες συνέπειες, είναι η αύξηση της θερμοκρασίας να μην ξεπεράσει τους δύο (2) βαθμούς σε σχέση με τα επίπεδα προ της βιομηχανικής επανάστασης.

Η νέα γερμανική έρευνα αναθεώρησε προς το δυσμενέστερο τις προβλέψεις της, με το σκεπτικό ότι οι προηγούμενες μετριοπαθέστερες εκτιμήσεις βασίζονταν σε μη ρεαλιστικές προϋποθέσεις, όπως ότι όλες οι χώρες του πλανήτη θα τηρήσουν τις -ούτως ή άλλως ανεπαρκείς- δεσμεύσεις τους για την εκπομπή «αερίων του θερμοκηπίου». Σύμφωνα με τους ερευνητές, όσο περνάει ο καιρός, τόσο μεγαλώνει -αντί να μικραίνει- η απόκλιση ανάμεσα στις υποσχέσεις και δεσμεύσεις των κρατών και στις πραγματικές παρεμβάσεις τους.
Προς το παρόν, πάντως, οι Γερμανοί ερευνητές δεν είναι σε θέση να συγκεκριμενοποιήσουν πόσο ακριβώς πάνω από τους 3,5 βαθμούς Κελσίου μπορεί να αυξηθεί η θερμοκρασία. Το πρόγραμμα πρόβλεψης, με την ονομασία CAT (Climate Action Tracker), αποτελεί κοινή δράση της εταιρίας κλιματολογικών ερευνών Climate Analytics, της Ecofys και του Ινστιτούτου Ερευνών για το Κλίμα του Πότσνταμ.
Για να επιτευχθεί ο στόχος της ανόδου της θερμοκρασίας έως δύο βαθμούς που έχει θέσει ο ΟΗΕ, πρέπει οι ετήσιες παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου να μην ξεπερνούν τους 44 δισεκατομμύρια τόνους έως το 2020. Όμως οι προβλέψεις των γερμανών επιστημόνων είναι ότι έως τότε θα υπάρχει μία μέση ετήσια απόκλιση προς τα πάνω της τάξης των 9 έως 11 δισεκατομμυρίων τόνων. Σήμερα, ο πλανήτης εκπέμπει κάθε χρόνο περίπου 48 δισ. τόνους αυτών των αερίων, μεταξύ των οποίων τα κυριότερα είναι το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο. Από αυτή την ποσότητα, χονδρικά η Κίνα εκλύει επτά δισ. τόνους, οι ΗΠΑ έξι και η ΕΕ πέντε.
Πέρυσι το Δεκέμβριο, στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, οι χώρες του πλανήτη συμφώνησαν να δεσμευθούν σε ένα νέο παγκόσμιο σύμφωνο για την συγκράτησης της κλιματικής αλλαγής. Η συμφωνία θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως το 2015 και να τεθεί σε ισχύ το 2020.

Υπάρχει και άλλη αιτία που προκαλεί άνοδο της στάθμης των θαλασσών εκτός από το λιώσιμο των πάγων

Μέχρι σήμερα ήταν γνωστό σε όλο τον κόσμο ότι η στάθμη των θαλασσών ανεβαίνει σταδιακά λόγω του λιωσίματος των πάγων που συμβαίνει στους πόλους της Γής εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου, υπάρχει όμως και μία άλλη αιτία. Ιάπωνες επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τρισεκατομμύρια τόνοι υπόγειων υδάτων παγκοσμίως γίνονται πηγή εκμετάλλευσης από τον άνθρωπο για κατανάλωση νερού, πότισμα, καθώς και για τη χρήση τους από τεράστιες βιομηχανικές μονάδες.
Αυτό σημαίνει ότι αυτά τα εκμεταλλευόμενα νερά εκχέονται στις θάλασσες σε τεράστιες ποσότητες συντελώντας στη περαιτέρω αύξηση της στάθμης των θαλασσών και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό από το λιώσιμο των πάγων!
Η συνεχώς ανοδική εκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων, σύμφωνα με τους Ιάπωνες επιστήμονες, έχει ήδη επιπτώσεις διότι τα τελευταία 50 χρόνια η στάθμη των θαλασσών έχει ανέβει περίπου 38.5 εκατοστά! Ακόμη η εκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων είναι ως και 5 φορές μεγαλύτερη σε ποσότητα από το λιώσιμο των πάγων στους δύο πόλους. Προβλέπεται ότι τις τελευταίες 5 δεκαετίες, σχεδόν 18 τρισεκατομμύρια τόνοι ύδατος έγιναν αντικείμενο εκμετάλλευσης για τις ανθρώπινες δραστηριότητες, χωρίς αυτές οι τεράστιες ποσότητες νερού να αντικατασταθούν.
Υπάρχει και άλλη αιτία που προκαλεί άνοδο της στάθμης των θαλασσών εκτός από το λιώσιμο των πάγων

Πέμπτη 24 Μαΐου 2012

ΥΠΕΚΑ: Συνεχίζονται οι έλεγχοι για τον εντοπισμό αυθαιρέτων

Οι έλεγχοι των αυθαιρέτων σε όλη την Ελλάδα για τον εντοπισμό παράνομων κτισμάτων συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, παρά τον υπηρεσιακό χαρακτήρα της κυβέρνησης, ενώ απρόσκοπτα πραγματοποιούν το έργο τους και οι επιθεωρητές περιβάλλοντος για τον εντοπισμό περιβαλλοντικών παραβάσεων, όπως ανέφεραν κύκλοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Απόφαση του υπουργού Γρηγόρη Τσάλτα, σύμφωνα πάντα με τους ίδιους κύκλους, είναι να συνεχιστούν με την ίδια ένταση οι έλεγχοι και η καταγραφή των παραβάσεων από τα αρμόδια όργανα του υπουργείου, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα των αυθαιρέτων, ενώ σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται όλα τα σχετικά υπηρεσιακά προγράμματα.

Όπως προβλέπεται από τον Καλλικράτη, το κομμάτι των κατεδαφίσεων, το έχουν αναλάβει οι Περιφέρειες, οι οποίες και αυτές με τη σειρά τους βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή με το υπουργείο, όπως επίσης και με τις πολεοδομίες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση όσων παραβατών προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν το νόμο για τα αυθαίρετα, όπως έγινε κατά κόρον στην περιοχή της Μυκόνου.  

Οι νεκροί Έλληνες στα μακεδονικά χώματα σάς κοιτούν με οργή

«Παριστάνετε τα "καλά παιδιά" ελπίζοντας στη στήριξη του διεθνή παράγοντα για να παραμείνετε στην εξουσία», ήταν η κατηγορία πο...